Loãng xương là gì?

81

Trong khoảng 1 thập kỉ nay, tình trạng loãng xương trở nên phổ biến, nhất là ở phụ nữ. Cũng như các bộ phận khác của cơ thể, xương khớp đóng vai trò quan trọng trong việc nâng đỡ, bảo vệ và làm khung cho các cơ quan khác bám vào. Vậy loãng xương là gì? Ở độ tuổi nào chúng ta dễ bị loãng xương?

Khái niệm về loãng xương

Loãng xương là một bệnh liên quan đến xương, là tình trạng gia tăng phần xốp của xương, thưa xương khiến ảnh hưởng đến chức năng cũng như làm giảm hiệu quả tác dụng chống đỡ của chúng.

Xương người có thể quan sát dưới kính hiển vi, chúng trông có hình dáng như những tổ ong. Khi tình trạng loãng xương xảy ra, các lỗ nhỏ và khoảng trống trong “tổ ong” lớn hơn nhiều so với xương người khỏe mạnh.

Tình trạng xương loãng sẽ làm giảm mật độ hoặc số lượng các đơn vị tổ chức xương. Khi xương trở nên ít dày đặc đi, chúng yếu đi và dễ gãy bất cứ lúc nào, có thể bằng một cái hắt hơi mạnh hay một cú ngã nhẹ.

Những ai dễ mắc bệnh loãng xương?

Bệnh loãng xương xảy ra với những từng có tiền án bệnh gãy xương, viêm khớp mạn tính, hoặc những người mắc các bệnh rối loạn nội tiết như tuyến giáp, tuyến thượng giáp,… Bên cạnh đó việc sử dụng thuốc chống viêm thường xuyên sẽ tạo sự ức chế phát triển các tế bào xương, dẫn đến tình trạng loãng xương.

Ở Việt Nam, có khoảng 1/3 phụ nữ trên 50 tuổi mắc bệnh loãng xương. Tỉ lệ này chỉ xảy ra ở đàn ông 1/8. Vì sao vậy? Do phụ nữ sau 50 thường rơi vào giai đoạn mãn kinh, các nội tiết tố trong cơ thể không còn hoạt động hiệu quả để chống lại các tế bào phá hủy xương, dẫn đến các biến chứng về xương khớp.

Trong khoảng 1 thập kỉ nay, tình trạng loãng xương trở nên phổ biến, nhất là ở phụ nữ. Cũng như các bộ phận khác của cơ thể, xương khớp đóng vai trò quan trọng trong việc nâng đỡ, bảo vệ và làm khung cho các cơ quan khác bám vào. Vậy loãng xương là gì? Ở độ tuổi nào chúng ta dễ bị loãng xương?

1/ Những nguyên nhân chính dẫn đến bệnh loãng xương

Loãng xương xảy ra do sự mất cân bằng giữa quá trình tạo xương và phá hủy xương. Có nhiều nguyên nhân gây nên bệnh loãng xương mà nằm ngoài tầm kiểm soát của chúng ta, cụ thể:

  • Vấn đề tuổi tác : người cao tuổi thường gặp các vấn đề về chuyển hóa chức năng, các hệ cơ quan bị lão hóa khiến suy giảm hệ miễn dịch và ảnh hưởng khả năng hấp thụ canxi của xương.
  • Chế độ ăn uống:  trong khẩu phần ăn của chúng ta thường bỏ sót các khoáng chất tốt cho xương như canxi, magie, kẽm,… Vì thế, xương trở nên xốp và loãng hơn.
  • Thiếu cân: trường hợp những người gầy dễ mắc bệnh loãng xương do thiếu chất dinh dưỡng, một số trường hợp giảm cân không khoa học cũng dẫn đến loãng xương.
  • Do di truyền: theo nghiên cứu, trường hợp bố mẹ bị loãng xương có khả năng cao di truyền cho con cái.
  • Thiếu vận động: một số người bệnh phải nằm trên giường bệnh hay di chuyển bằng xe lăn trong một thời gian dài cũng dễ dẫn đến tình trạng loãng xương.

2/ Loãng xương được chia thành mấy giai đoạn?

Thực tế, loãng xương không chia thành các giai đoạn mà được phân chia theo loại, dựa vào nguyên nhân gây loãng xương. Bao gồm 2 loại chính là loãng xương nguyên phát và loãng xương thứ phát.

a/ Loãng xương nguyên phát:

Là trường hợp loãng xương do vấn đề tuổi tác. Càng lớn tuổi, khả năng hình thành các tạo cốt bào sẽ suy giảm. Thường chia làm 2 nhóm nhỏ là type 1 và type 2.

  • Type 1: xảy ra ở phụ nữ trong giai đoạn tiền mãn kinh và mãn kinh. Do sự thay đổi giảm nội tiết tố estrogen. Hormone này có tác dụng liên kết với canxi và vitamin D để cố định xương, giúp xương chắc khỏe. Sự suy giảm estrogen khiến cho mật độ xương giảm.
  • Type 2: xảy ra ở cả nam và nữ khi về già. Lúc này, hầu hết các hormone hoạt động trở nên kém hiệu quả. Quá trình phá hủy xương tăng cao trong khi sự hình thành các tế bào xương giảm.

b/ Loãng xương nguyên phát:

Xảy ra ở các trường hợp còn lại và xuất hiện ở bất kì lứa tuổi nào. Người mắc các bệnh nội tiết, bệnh về đường ruột hoặc sử dụng thuốc có tác dụng đào thải Canxi trong thời gian dài sẽ ảnh hưởng đến sự mất xương trong cơ thể.

3/ Làm thế nào để phát hiện mình bị loãng xương?

Có thể nói loãng xương là bệnh mạn tính khó phát hiện do các đơn vị cấu trúc xương bị hư hỏng trong một thời gian dài mới dẫn đến tình trạng xương yếu. Do đó, chúng ta cần phải tiến hành đo mật độ xương định kì để biết bản thân có bị loãng xương hay không. Hiện nay có nhiều phương pháp đo mật độ xương:

a/ Phương pháp đo bằng máy DEXA

Đây là phương pháp phổ biến nhất và có độ chính xác cao dùng để đo mật độ xương bằng cách chiếu tia X mà không phải chụp X-quang. Người ta dùng chỉ số T-score để đánh giá tình trạng loãng xương.

  • Nếu chỉ số T-score cao hơn – 1 là bình thường
  • Nếu chỉ số T-score từ  – 2,5 đến – 1,1 là thiếu xương hay tiền loãng xương
  • Nếu chỉ số T-score thấp hơn  – 2,5 là loãng xương

b/ Phương pháp đo bằng siêu âm

Bác sĩ chẩn đoán sẽ tiến hành đo mật độ xương bằng cách chiếu chùm tia siêu âm hướng về vùng cần đo, thường đo ở các vị trí ngoại vi (chẳng hạn gót chân). Người ta sẽ dựa vào sự hấp thụ của sóng âm để đánh giá mật độ xương. Tuy nhiên, đây là phương pháp ít được áp dụng do độ chính xác không cao bằng DEXA.

Loãng xương được xem là một trong những căn bệnh nguy hiểm đến tính mạng của con người. Nếu tình trạng loãng xương kéo dài có thể gây ra những biến chứng khác có thể gây thương tật vĩnh viễn hoặc dẫn đến tử vong. Chính vì thế, chúng ta cần đo mật độ xương định kì để có những biện pháp điều trị loãng xương hiệu quả.

Bạn đang đọc bài viết Loãng xương là gì? tại chuyên mục Sức Khỏe, trên website Hạt Chia 247