Vitamin A là gì? Những quan điểm sai lầm về vitamin A đối với bé

238

Nhiều người vẫn đang hiểu nhầm hoặc không đủ thông tin cần thiết về công dụng của Vitamin A đối với trẻ sơ sinh và trẻ nhỏ. Đồng thời còn đưa ra nhiều quan điểm sai lầm trái khoa học về tác dụng của Vitamin A cho bé. Bạn có chắc đã đủ kiến thức hiểu biết về Vitamin A chưa? Bài viết dưới đây sẽ giúp bạn sáng tỏ những thắc mắc trên.

Xem thêm thông tin về vitamin cho bé: 

Vitamin A là gì? Những quan điểm sai lầm về vitamin A 

Vitamin A là một trong những vi chất rất cần thiết cho sự phát triển của trẻ đặc biệt là trẻ ở độ tuổi từ 6 – 36 tháng.

Hiện nay, tỷ lệ trẻ mắc phải các bệnh như chậm lớn, giảm sức đề kháng… và các bệnh liên quan đến thị giác ngày càng tăng cao, mà nguyên nhân chủ yếu là do không được bổ sung vitamin A một cách hợp lý và khoa học.

Thông thường vitamin A chứa nhiều trong các loại thực phẩm như:

  • Có trong các loại rau quả xanh (rau muống, rau dền, mồng tơi, rau đay…).
  • Có nhiều trong rau quả có màu vàng đậm (cà rốt, bông cải xanh, bí đỏ, xoài, đu đủ, gấc…).
  • Hoặc có rất nhiều trong các loại thực phẩm có nguồn gốc từ động vật như (gan, thịt, cá, trứng, sữa…).

Sữa mẹ là nguồn thực phẩm rất giàu vitamin A, tuy nhiên nếu bạn không ăn uống đầy đủ các nhóm thực phẩm có chứa vitamin A thì lượng vitamin A trong sữa mẹ cũng sẽ bị giảm đáng kể.

Hiện nay, Bộ y tế khuyến khích cho trẻ uống vitamin A liều cao để chống mù lòa và các bệnh về mắt do thiếu vitamin A. 

1/ Vai trò của viatmin A đối với sự phát triển toàn diện của bé

a/ Ảnh hưởng trực tiếp đối với mắt của bé

  • Vai trò

Giúp giúp tăng cường thị lực, quan sát mọi vật rõ ràng, chính xác, bảo vệ giác mạc không bị khô và không bị tổn thương qua đó một loạt cấu trúc của mắt luôn khỏe mạnh khỏi sự xâm nhập của vi khuẩn từ bên ngoài.

  • Hậu quả của việc thiếu vitamin A

Nếu thiếu vitamin A, khả năng nhìn mắt của bé lúc ánh sáng yếu sẽ bị giảm biểu hiện rõ nhất đó chính là việc trẻ không quan sát rõ mọi vật, không tự cầm nắm hoặc tìm được chính đồ chơi của mình.

Đồng thời trong quá trình di chuyển, bé thường xuyên vấp ngã và trở nên nhút nhát, sợ sệt hơn.. Hiện tượng này thường xuất hiện vào lúc trời nhá nhem tối, được gọi là chứng “quáng gà”.

Nếu mắt thiếu vitamin A sẽ dễ bị nhức, mỏi, phát sinh bệnh quáng gà; thiếu vitamin C, E gây đục thủy tinh thể; thiếu vitamin B1, B2 gây ra hiện tượng viêm, sung huyết dây thần kinh thị giác…

Những trẻ ở mức độ nặng có thể xuất hiện vết gấp ở trong mắt, lòng trắng và lòng đen có dấu hiệu đục.

b/ Đối với tổ chức mô, da

  • Vai trò

Vitamin A cần thiết cho sự bảo vệ toàn vẹn các tổ chức biểu mô dưới da, khí quản, các tuyến nước bọt…

  • Hậu quả của việc sử dụng quá liều vitamin A

Khi thiếu vitamin A, sự sản xuất các niêm dịch bị giảm, da bị khô và xuất hiện sừng hóa, biểu hiện này thường thấy ở mắt. 

c/ Đối với sự tăng trưởng và phát triển toàn diện của trẻ nhỏ

  • Vai trò

Vitamin A có ảnh hưởng tới những gen quyết định sự phát triển liên tiếp của một số cơ quan trong quá trình phát triển phôi thai.

  • Hậu quả của việc thiếu vitamin A

Thiếu vitamin A, trẻ sẽ chậm phát triển về thể chất hơn so với trẻ bình thường cùng lứa tuổi.

d/ Đối với hệ miễn dịch của bé

  • Vai trò

Vitamin A rất quan trọng đối với sự tồn tại và phát triển toàn diện của trẻ sơ sinh và trẻ nhỏ, tham gia vào sự tạo ra các mô, da, võng mạc ở mắt giúp thị giác hoạt động tốt, chống lão hóa da, tăng cường sức đề kháng của cơ thể.

Giúp tăng cường khả năng miễn dịch, sức đề kháng cũng như hạn chế một số căn bệnh thường gặp như sở, tiêu chảy, viêm tai, viêm đường hô hấp,…

  • Hậu quả của việc thiếu vitamin A

Thiếu Vitamin A sẽ khiến khả năng miễn dịch của bé kém, dễ mắc nhiều bệnh truyền nhiễm. Đặc biệt nhiễm khuẩn đường hô hấp, chậm lớn của trẻ gây ra các triệu chứng khô da, rụng tóc, gãy móng tay ảnh hưởng nhiều đến sự phát triển của xương, làm xương mềm và mảnh hơn bình thường.

Một số trường hợp trẻ ăn quá nhiều thực phẩm chứa  beta caroten (tiền vitamin A) có thể gây vàng da.

e/ Ảnh hưởng tới sự phát triển chiều cao và mật độ xương của bé

  • Vai trò

Ở trẻ đôi khi còn gây ra thoái hóa xương sớm ở các sụn tiếp hợp, gây ngừng tăng trưởng, trẻ dưới 1 năm tuổi có thể bị tăng áo lực nội sọ gây thóp lồi.

  • Hậu quả của việc sử dụng quá liều vitamin A

Ngoài ra, cho trẻ uống vitamin A thường xuyên còn giúp xương chắc khỏe và bé cao lớn hơn đồng thời tránh được các chứng còi xương, suy dinh dưỡng, hạn chế thấp còi…

Bổ sung đầy đủ vitamin A còn giúp cho da được hồng hào, tươi trẻ, nứt nẻ, sần sùi và hạn chế quá trình sừng hóa.

2/ Những lợi ích khi cho trẻ uống vitamin A đầy đủ

  • Đối với trẻ sơ sinh để phòng ngừa thiếu vitamin A thì trẻ cần được bú mẹ đặc biệt là sữa non. Khi trẻ bước vào độ tuổi ăn dặm các bạn cần linh hoạt trong các món ăn để tăng khẩu vị của con cũng như bổ sung đầy đủ vitamin A.
  • Bổ sung thêm lượng chất béo phù hợp vì vitamin A tan trong dầu. Khẩu phần ăn thiếu dầu mỡ sẽ làm giảm khả năng hấp thu vitamin A của cơ thể.
  • Bổ sung vitamin A bằng cách cho trẻ ăn thêm một số loại dầu ăn giàu vitamin A có trên thị trường hiện nay.
  • Mẹ có thể uống thêm vitamin A liều cao, bổ sung ngay sau khi sinh để đảm bảo sữa mẹ có đủ vitamin A cho trẻ.
  • Trẻ em trong giai đoạn đầu đời rất cần được bổ sung đầy đủ các nguyên tố vi lượng để cơ thể phát triển từ da, răng đến tóc, xương khớp. Vitamin A là dưỡng chất thiết yếu mà không bố mẹ nào nên bỏ qua khi chăm sóc con.
  • Trẻ dưới 5 tháng tuổi bị suy dinh dưỡng, nhiễm trùng tái phát nhiều lần, tiêu chảy kéo dài, trẻ bị sởi…cũng cần uống vitamin A liều cao.
  • Trẻ dưới 6 tháng tuổi không được bú sữa mẹ cần bổ sung vitamin A liều cao ở trạm y tế.
  • Để bé có một đôi mắt khỏe và không mắc phải các bệnh về mắt là mơ ước của tất cả các bạn, đòi hỏi bạn phải chăm sóc, bảo vệ đôi mắt của bé đúng cách. Bổ sung các dưỡng chất cần thiết cho đôi mắt là một trong những việc làm thiết yếu để bé có đôi mắt khỏe.
  • Đôi mắt của trẻ cần được cung cấp các vitamin A, C, E và các axit béo omega 3, carotenoids, các chất khoáng, axit béo.

Đọc thêm các bài viết liên quan vitamin cho bé, tại đây:

  1. Hướng dẫn lựa chọn vitamin tổng hợp cho trẻ tốt nhất hiện nay
  2. Vitamin C là gì? Công dụng và tầm quan trọng vitamin c đối với trẻ nhỏ

3/ Những lưu ý khi sử dụng vitamin A quá liều

Thừa vitamin A cũng gây nguy hại không kém, có thể đưa đến tình trạng nhiễm độc với triệu chứng tổn thương ngoài da, viêm khớp, đau bắp thịt, nôn mửa, bơ phờ, chậm chạp, phù gai thị, bong da toàn thân; chán ăn, dễ bị kích thích, ói mửa; rụng tóc; da khô và ngứa, sung huyết da. Dưới đây là những lưu ý khi sử dụng quá liều đối với vitamin A.

  • Dùng vitamin A liều quá trong cùng một lúc hàng triệu đơn vị quốc tế hoặc dùng kéo dài thường xuất hiện dấu hiệu ngộ độc.
  • Ngộ độc cấp tính xảy ra vì uống quá liều quy định do nhầm lẫn thuốc. Thực tế trường hợp này rất hiếm gặp khi ngộ độc cấp tính trẻ nhỏ có dấu hiệu thóp phồng, nôn mửa, tăng lực sọ não…
  • Trẻ em rất dễ bị ngộ độc nitrat có nhiều trong các thực phẩm này vì hệ thống men khử còn yếu. Nếu cho trẻ dưới 6 tháng tuổi bú sữa với nước pha cà rốt trẻ sẽ uống phải một lượng lớn nitrat, nitrit. Riêng nitrat cũng sẽ bị các vi khuẩn ở đường tiêu hóa chuyển hóa thành nitrit cộng với nitrit có sẵn phân tán khắp trong máu của trẻ.
  • Trẻ lớn, ăn nhiều cà rốt dài ngày dẫn đến trẻ bị nhiễm độc nitrat, dẫn đến tình trạng methemoglobine máu (không có khả năng chuyên trở oxy cho mô). Trường hợp quá nhiều methemoglobin khiến hệ thống khử không hoạt động kịp, trẻ sẽ bị ngộ độc do máu mất, trở nên tím tái, khó thở và có thể tử vong nếu không điều trị kịp thời.

Những thực phẩm tuyệt vời cho đôi mắt của trẻ

Mặc dù nguồn thực phẩm chứa vitamin A rất phong phú, nhưng đa số mọi người lại chưa biết cách kết hợp các thực phẩm này để giúp bé có thể hấp thu các vitamin A một cách tốt nhất. Việc bổ sung các loại thực phẩm tốt cho mắt các bạn tìm trong thực đơn hằng ngày chính là cách tốt nhất giúp bé có một đôi mắt sáng khoẻ lâu dài.

Hầu hết các dưỡng chất cần thiết cho đôi mắt của bé đều có trong thành phần của các loại rau, củ, quả từ tự nhiên.

Dưới đây là 12 loại thực phẩm bạn nên bổ sung vào thực đơn ngay từ hôm nay!

  • Cà rốt: Chúng ta đều được nghe rằng ăn cà rốt sẽ giúp cho mắt luôn khỏe mạnh, nhưng đó là sự thực. Cùng với vitamin A, cà rốt giàu các chất bảo vệ mắt không tiếp xúc với ô nhiễm và ánh nắng mặt trời.
  • Khoai lang: Khoai lang là nguồn vitamin A tuyệt vời, cũng như kali và chất xơ, bạn có thể cho bé hãy thử ăn món khoai lang chiên đơn giản sẽ rất tốt cho đôi mắt của bé.
  • Lá và rau có màu xanh thẫm:  Cải xoăn, rau bina bổ sung vitamin A qua chế độ ăn là cách đơn giản nhất. Thay lá rau bina – cũng giàu lutein (một carotenoid bảo vệ tế bào không bị tổn thương) – cho rau diếp ở món sa lát sẽ có thêm vitamin A cần cho đôi mắt.
  • Trái cây họ cam quýt: Trái cây họ cam quýt như cam, bưởi chùm, chanh và cam chanh là những trái cây hoàn hảo để thêm vào chế độ ăn có lợi cho sức khỏe. Chúng giàu vitamin A và C, giúp ngăn ngừa tổn thương thần kinh ở mắt.
  • Thịt bò nạc: Thịt bò nạc là nguồn kẽm tuyệt vời, giúp cơ thể hấp thu chống lại bệnh tật. Các nghiên cứu cho thấy có mối liên quan giữa hấp thu kẽm và sức khỏe đôi mắt, đặc biệt là sức khỏe võng mạc. Tăng kẽm trong chế độ ăn bằng cách chọn pho-mát, sữa chua, thịt lợn, gà tây và ngũ cốc đã bổ sung.
  • Cá hồi: Các axít béo omega-3 giống như các axít béo có trong cá béo, giữ một vai trò quan trọng trong sức khỏe võng mạc và giúp làm giảm nguy cơ thoái hóa hoàng điểm. Mỗi tuần nên ăn ít nhất 2 phần cá béo như cá hồi, cá thu, cá mòi hoặc cá trích. Cá hồi cũng giàu niacin, giúp giảm nguy cơ đục thủy tinh thể.
  • Trứng: Trứng là một trong những thực phẩm cung cấp nhiều chất đạm dễ hấp thu. Nếu biết cách chế biến, tỉ lệ hấp thu chất đạm của trứng là 100%. Ngoài ra, trong lòng đỏ trứng còn cung cấp nhiều chất béo, các vitamin và khoáng chất rất cần thiết cho sự phát triển của trẻ như: sắt, vitamin A, kẽm…
  • Đậu: Thực phẩm này nhiều chất xơ thì bạn nên nấu đậu kết hợp với nhiều món để giúp đôi mắt bé điều tiết tầm nhìn vào ban đêm và làm chậm quá trình thoái hóa điểm vàng. Các loại đậu như đậu xanh, đậu đen, đậu đỏ, đậu lăng cũng rất giàu kẽm. Một lon đậu nướng xay mịn sẽ cung cấp dưỡng chất cần thiết cho đôi mắt của bé.
  • Bí đao: Cơ thể trẻ không thể tự tạo ra chất lutein và zeaxanthin, nhưng trẻ có thể dễ dàng nạp những dưỡng chất này từ bí đao suốt cả năm. Bí mùa hè rất giàu vitamin C và kẽm. Còn các loại bí đao vào mùa đông sẽ cung cấp cho bạn vitamin A và C cũng như các axit béo omega-3, rất tốt cho đôi mắt.
  • Bông cải xanh và cải Bruxen: Bông cải xanh (súp lơ xanh) và cải Bruxen chứa nhiều chất dinh dưỡng như vitamin A (lutein, zeaxanthin, và beta-carotene), vitamin C và vitamin E. Giúp bảo vệ các tế bào trong đôi mắt của bạn khỏi các gốc tự do (một loại các phân tử không ổn định) mà phá vỡ các mô khỏe mạnh, nhất là võng mạc vì đây là khu vực cực kỳ dễ bị tổn thương.
  • Sữa: Sữa là nguồn giàu riboflavin và có thể giúp bạn giảm nguy cơ đục thủy tinh thể. Sữa cũng bổ sung vitamin A, một trong những loại vitamin hàng đầu cho sức khỏe đôi mắt của trẻ. Pho-mát, trứng và gan là những nguồn thực phẩm động vật khác giàu vitamin A.
  • Thịt nạc và thịt gia cầm: Kẽm sẽ chuyển vitamin A từ gan đến võng mạc, ở đó nó được sử dụng để tạo ra các sắc tố melanin giúp bảo vệ đôi mắt của trẻ
  • Thịt gia cầm như gà, ngan, ngỗng, được khuyến khích nên dùng để thay thế cho các loại thịt màu đỏ bạn thường dùng trong các bữa ăn như thịt bò, lợn, cừu.Gà tây và thịt gà cũng chứa rất nhiều kẽm. Ngoài ra, loại thực phẩm này còn có một lợi thế lớn nữa là giàu vitamin (như vitamin B, axit nicotinich và vitamin E) là những dưỡng chất cần thiết trong cuộc chiến chống đục thủy tinh thể và những căn bệnh về suy nhược mắt khác. Các loại thịt này có thể chế biến thành món hầm, nấu súp…

KẾT LUẬN:

Để cải thiện tình trạng thiếu vi chất dinh dưỡng, người dân cần bổ sung vi chất dinh dưỡng ngay trong bữa ăn hằng ngày. Thông điệp của ngày vi chất dinh dưỡng năm nay cũng là “Hãy sử dụng các thực phẩm có bổ sung vi chất dinh dưỡng hàng ngày”.

Chiến dịch bổ sung vitamin A liều cao dành cho trẻ từ 6 đến 36 tháng tuổi và bổ sung cho trẻ dưới 6 tháng tuổi không được bú mẹ và trẻ dưới 5 tuổi có nguy cơ thiếu vitamin A. Một năm sẽ có 2 đợt cho trẻ uống vitamin A vào ngày 1-2 tháng 6 và ngày 1-2 tháng 12.

Các bậc phụ huynh hãy đưa trẻ đi thuốc theo lịch và nhớ đã cho trẻ uống vitamin cho bé theo chương trình rồi thì không nên cho trẻ uống thuốc vitamin A hoặc thuốc bổ có chứa vitamin A nữa. Bổ sung vitamin A đúng cách sẽ giúp trẻ phát triển tốt cũng như có hệ miễn dịch khỏe mạnh.

Hatchia247.com tổng hợp

Bạn đang đọc bài viết Vitamin A là gì? Những quan điểm sai lầm về vitamin A đối với bé tại chuyên mục Sức Khỏe, trên website Hạt Chia 247